2026’ya Doğru Küresel Ekonomi: Merkez Bankalarının Kararları ve Türkiye’nin Enflasyon Ajandası | Canlı Yayın

Küresel Merkez Bankalarının Faiz Hamleleri

Dünya genelinde merkez bankaları, enflasyonla mücadele ve ekonomik büyüme dengesini korumak adına faiz politikalarında önemli adımlar atmıştır:

• İngiltere: İngiltere Merkez Bankası, faiz oranlarını 25 baz puanlık bir indirimle %4’ten %3,75’e çekmiştir. Bu kararda, Kasım ayı enflasyon verilerinde özellikle gıda fiyatlarında görülen gerileme etkili olmuştur. Mevcut durumda İngiltere’de enflasyon %3,2 seviyesinde seyretmektedir.
• Avrupa Birliği: Avrupa tarafında daha önce planlanan 100 baz puanlık faiz indirimi tamamlanmış durumdadır. Enflasyonun %2,1’e gerilediği bölgede, temel gösterge faizleri %2,215 ve %2,40 bandında seyretmeye devam etmektedir.
• ABD: ABD’den gelen TÜFE verisi piyasalar için büyük bir sürpriz olmuştur. %3,1 olan beklentinin aksine manşet enflasyon %2,7’ye, çekirdek enflasyon ise %2,6’ya gerilemiştir. Bu durum, Donald Trump’ın faiz indirimleri konusundaki baskısını artırsa da, hükümet kapanması nedeniyle verilerde bir “distorsiyon” (çarpıklık) olma ihtimali üzerinde durulmaktadır. Bu nedenle Fed’in faiz indirimi için bir aylık veriyi yeterli bulmayıp beklemeyi tercih edebileceği öngörülmektedir.

Japonya ve “Carry Trade” Dinamiği

Japonya tarafında çekirdek enflasyonun %2,8 seviyesinde sabit kaldığı görülmektedir. Japonya Merkez Bankası’nın faizleri %0,50 gibi düşük bir seviyede tutması, küresel piyasalar için kritik bir önem taşımaktadır. Dünyada türev ürünleri de etkileyecek şekilde 5 ile 10 trilyon dolar arasında bir “carry trade” (düşük faizli paradan getiri elde etme) hacmi olduğu tahmin edilmektedir.

Japonya’nın faiz artırım dönemlerinde finansal piyasalarda ciddi dalgalanmalar yaşanabilmektedir. Örneğin, geçmiş dönemlerde Japonya’nın faiz artışları Bitcoin tarafında %30’a varan değer kayıplarına ve ABD borsalarında yaklaşık 3 trilyon dolarlık zararlara yol açmıştır. Ancak mevcut süreçte, piyasaların bu verileri önceden fiyatlaması nedeniyle olası bir etkinin daha az “zarar verici” olması beklenmektedir.

Türkiye’nin Enflasyon ve Faiz Görünümü

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Aralık ayı için öngörülenden daha düşük bir enflasyon verisi gelebileceğine dair sinyaller vermiştir.

1. Enflasyon Beklentileri: Piyasa anketlerinde Aralık ayı enflasyon artış beklentisi %1,08 civarındadır; bu da yılın %31,17 seviyesinde tamamlanabileceğini göstermektedir. Eğer artış %1 civarında kalırsa, bu durum Merkez Bankası’nın 2026 yılındaki faiz indirim süreci için elini güçlendirecektir.
2. Gıda Fiyatlarındaki Etki: Enflasyondaki düşüş eğiliminin arkasında, daha önce kuraklık ve don gibi nedenlerle yükselen taze meyve ve sebze (işlenmemiş gıda) fiyatlarının durağanlaşması yatmaktadır.
3. Faiz İndirimi Olasılığı: Beklentilerin olumlu gelmesi durumunda, TCMB’nin 2026’nın ilk çeyreğinde faiz indirimlerine başlama ihtimali artmıştır. Ancak banka, ara hedeflerde bir sapma olması durumunda sıkı para politikası duruşunu koruyacağını ve gerekli önlemleri alacağını vurgulamaktadır.
4. Likidite ve Koruma Mekanizmaları: TCMB, olası şoklara karşı temkinli duruşunu sürdürmektedir. Haftalık repo kanalının yanı sıra, gecelik borç verme faiz oranının %41 seviyesinde yüksek tutulması, programın aksamaması için bir güvenlik alanı oluşturmaktadır.

Özetle; küresel ekonomide enflasyonun hız kesmesi faiz indirim beklentilerini canlı tutarken, Japonya kaynaklı likidite hareketleri piyasalar üzerinde bir risk unsuru olmaya devam etmektedir. Türkiye ise gıda fiyatlarındaki rahatlama ve baz etkisiyle enflasyonda düşüşü yakalayarak 2026’nın başında yeni bir faiz döngüsüne girmeye hazırlanmaktadır.

Küresel ekonomi ve yerel politikalar arasındaki bu ilişki, bir orkestranın uyumuna benzetilebilir; her ne kadar her enstrüman (merkez bankası) kendi notasını çalsa da, birindeki akort bozukluğu (beklenmedik enflasyon veya ani faiz kararı) tüm senfoninin ahengini bozma potansiyeline sahiptir.