2026’ya Doğru Türkiye Ekonomisi: Faiz Kararları, Asgari Ücret ve Küresel Risk Analizi | Canlı Yayın

Finansal Piyasalar ve Yatırım Araçlarında Mevcut Durum

Para piyasalarındaki güncel verilere bakıldığında, doların güne 41,9 TL, euronun ise 48,9 TL seviyesinden başladığı görülmektedir. BIST 100 endeksi 10.247 puan seviyesinde seyrederken, kripto varlıklarda Bitcoin’in 108.000 dolar bandında işlem gördüğü kaydedilmiştir. Altın piyasasında ise gram altın 5710 TL, ons altın ise 4.235 dolar seviyesindedir. Altında yaşanan geri çekilme, uzmanlar tarafından “parabolik artışın ardından gelen doğal bir dinlenme ve düzeltme” olarak nitelendirilmektedir.

Piyasalardaki bu hareketliliğin arkasında yatan temel teknik gerekçelerden biri, küresel fonların long (alış) pozisyonunda kalmaya devam etmesine karşın bankaların short (satış) pozisyonuna geçmiş olmasıdır. Ayrıca, yatırımcılar arasında yayılan FOMO (fırsatı kaçırma korkusu) dalgası, Trump ve Xi Jinping arasında yapılması beklenen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği toplantısına dair haber akışıyla dengelenmeye çalışılmaktadır. Gümüş tarafında ise 50 dolar seviyesinin üzerinde kalınması, orta vadeli yükseliş trendinin korunması açısından kritik bir teknik eşik olarak kabul edilmektedir.

İstihdam Piyasası: Yapısal İşsizlik ve Kadın İş Gücü Sorunu

TÜİK tarafından açıklanan verilere göre genel işsizlik oranı %8,5 seviyesinde, genç nüfustaki işsizlik oranı ise %16 düzeyindedir. Genç işsizliğinin yüksek seyretmesinin temel nedeni, eğitim sistemi ile piyasanın ihtiyaç duyduğu nitelikler arasındaki uyuşmazlıktan kaynaklanan “yapısal işsizlik” problemidir. Türkiye’nin yüksek teknoloji ürün üretimindeki payının %3-4 bandında kalması, üniversite mezunu gençlerin istihdam edilebileceği alanların sınırlı kalmasına yol açmaktadır.

Kadınların iş gücüne katılımı noktasında ise OECD ülkeleri arasındaki en yüksek farklardan biri Türkiye’de yaşanmaktadır. Yaklaşık 65 milyonluk potansiyel iş gücü havuzuna rağmen, kadınların istihdamdan uzak kalmasının ana sebebi kreş ve bakım sistemlerinin yetersizliğidir. Ekonomi yönetimi, bu sorunu aşmak için doğum izinleri ve esnek çalışma modelleri gibi yapısal reformları 2026 projeksiyonuna dahil etmiştir. İŞKUR tarafından yürütülen gençlik programları ve özel sektörün teknik liselerle kurduğu iş birlikleri, bu dönüşümün hızlanması için hayati önem taşımaktadır.

TCMB Faiz Kararı Beklentileri ve Asgari Ücret Senaryoları

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve TCMB Başkanı Fatih Karahan, ABD‘de katıldıkları forumlarda enflasyonun 2025 sonunda %30 civarına gerileyeceğini, 2026‘da ise tek haneli rakamlara ulaşılmasının hedeflendiğini vurgulamışlardır. Ancak Ekim ayı piyasa katılımcıları anketinde yıl sonu enflasyon beklentisi %29,86‘dan %31,77‘ye yükselmiştir. Bu durum, Merkez Bankası üzerinde “itibar açığı” oluşmaması adına faiz indirimlerinde temkinli olunması gerektiğini göstermektedir.

Piyasanın TCMB’den faiz indirimi beklentisi 100 ile 150 baz puan arasında yoğunlaşmaktadır. Asgari ücret tarafında ise 21 Ekim’de başlayacak görüşmelerde masadaki senaryolar şu şekildedir:

• %20 zam: Net 26.524 TL.
• %25 zam: Net 27.630 TL.
• %30 zam: Net 28.735 TL. Uzmanlar, gerçekleşen enflasyon ve refah kaybı dikkate alındığında artışın %25-30 bandında gerçekleşme ihtimalini yüksek görmektedir.

Gelecek Projeksiyonu: 2026 Beklentileri ve Olası Riskler

Gelecek döneme dair makroekonomik beklentiler ve karşı karşıya kalınabilecek riskler şunlardır:

• Küresel Parasal Genişleme: Fed‘in para yakma sürecini durdurup yeniden para üretimine geçmesi beklenen 2026 yılı, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler için likidite bolluğu ve rahatlama dönemi olabilir.
• Dijital Para Dönüşümü: 2026 yılının ortasından itibaren CBDC (Merkez Bankası Dijital Parası) sisteminin daha yaygın kullanılmaya başlanması ve nakit kullanımının azalması öngörülmektedir.
• Enerji Bağımlılığı Riski: Cari açığın ana kaynağı olan enerjide, petrol fiyatlarının yükselmesi durumunda enflasyonla mücadele programının sekteye uğrama riski bulunmaktadır.
• Demografik Risk: Doğum oranlarının düşmesi ve nüfusun yaşlanması, uzun vadede iş gücü piyasası için enflasyondan daha büyük bir tehdit olarak değerlendirilmektedir.
• ABD Siyasi Takvimi: Trump’ın Nisan-Mayıs 2026 dönemindeki ara seçimler öncesinde borsaları destekleyici politikalar izlemesi, küresel piyasalarda yukarı yönlü bir hareketlilik yaratabilir.

Ekonomik sistem, fırtınalı bir denizde ilerleyen devasa bir gemiye benzer; TCMB‘nin faiz kararları bu geminin ağırlık merkezini ayarlayan safra tanklarıdır, ancak geminin menzile ulaşması için sadece tankların doluluğu yetmez; motorun (özel sektör üretimi) ve mürettebatın (nitelikli iş gücü) teknolojik dönüşüme ayak uydurması gerekir.